Chùa Tây Phương

Chùa Tây Phương Sùng Phúc tự 崇福寺
Khởi lập	có thể vào thời nhà Mạc
Địa chỉ	núi Tây Phương, thôn Yên, xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

Chùa Tây Phương (tên chữ là Sùng Phúc tự 崇福寺) là một ngôi chùa ở trên ngọn núi Tây Phương ở thôn Yên, xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội.

Lịch sử

Một số sách báo viết về chùa Tây Phương cho rằng được xây dựng vào thời nhà Mạc, nhưng không chứng minh. 

Niên đại này có thể tin được, vì đầu thế kỷ 17 vào những năm 30 chùa đã phải sửa chữa lớn, hơn nữa trong chùa còn hai tấm bia đều bị mờ hết chữ nhưng còn đọc được rõ tên bia ở mặt ngoài là Tín thí và Tây Phương sơn Sùng Phúc tự thạch bi (mặt bia kia áp vào tường hồi toà chùa giữa nên không đọc được), các hoa văn trang trí thuộc phong cách nghệ thuật cuối thế kỷ 16 sang đầu thế kỷ 17.

Năm 1632, vào đời vua Lê Thần Tông, chùa xây dựng thượng điện 3 gian và hậu cung cùng hành lang 20 gian. 

Khoảng những năm 1657-1682, Tây Đô Vương Trịnh Tạc lại cho phá chùa cũ, xây lại chùa mới và tam quan. 

Đến năm 1794 dưới thời nhà Tây Sơn, chùa lại được đại tu hoàn toàn với tên mới là "Tây Phương Cổ Tự" và hình dáng kiến trúc còn để lại như ngày nay.

Thông tin trên trang web chính thức của tỉnh Hà Tây thì nói chùa được thành lập từ thế kỷ 6-7^[1] nhưng đã trải qua nhiều lần trùng tu ^[2].

Kiến trúc

Từ chân núi, qua 239 bậc lát đá ong thì đến đỉnh núi và cổng chùa. Chùa Tây Phương gồm ba nếp nhà song song: bái đường, chính điện và hậu cung. 

Mỗi nếp có hai tầng mái kiểu chồng diêm, tường xây toàn bằng gạch Bát Tràng nung đỏ, để trần tạo thành một không khí rất thô sơ mộc mạc, điểm những của sổ tròn với biểu tượng sắc và không; các cột gỗ đều kê trên đá tảng xanh trong khắc hình cánh sen. 

Mái lợp hai lớp ngói: mái trên có múi in nổi hình lá đề, lớp dưới là ngói lót hình vuông sơn ngũ sắc như màu áo cà sa xếp trên những hàng rui gỗ làm thành ô vuông vắn đều đặn. 

Xung quanh diềm mái của ba toà nhà đều chạm trổ tinh tế theo hình lá triện cuốn, trên mái gắn nhiều con giống bằng đất nung, các đầu đao mái cũng bằng đất nung đường nét nổi lên hình hoa, lá, rồng phượng giàu sức khái quát và khả năng truyền cảm. Cột chùa kê trên những tảng đá chạm hình cánh sen. Toàn bộ ngôi chùa toát ra một tính hoành tráng và phóng khoáng phù hợp với triết lý "sắc sắc không không" của nhà Phật.

Nơi đây còn là nơi tập trung những kiệt tác hiếm có của nghệ thuật điêu khắc tôn giáo bao gồm chạm trổ, phù điêu và tạc tượng. 

Khắp chùa chỗ nào có gỗ là có chạm trổ. Các đầu bẩy, các bức cổn, xà nách, ván long... đều có chạm trổ đề tài trang trí quen thuộc của dân tộc Việt: hình lá dâu, lá đề, hoa sen, hoa cúc, rồng, phượng, hổ phù... rất tinh xảo được tạo ra dưới bàn tay thợ tài hoa của các nghệ nhân làng mộc ngay trong vùng Tổng Nủa, làng truyền thống Chàng Sơn Làng nghề mộc lâu đời và nổi tiếng của xứ Đoài .

Bộ tượng Phật

Bộ tượng Tam Thế Phật với ba pho tượng Phật: Quá khứ, Hiện tại, Vị lai (còn gọi là Tam thân: Pháp thân, Ứng thân và Hóa thân) ngồi ở tư thế tọa thiền, y phục gập nếp đơn giản phủ kín cơ thể, được coi là có niên đại đầu thế kỷ 17.Trong chùa có 72 pho tượng cùng với các phù điêu có mặt tại mọi nơi. 

Các tượng được tạc bằng gỗ mít sơn son thếp vàng. Nhiều pho được tạc cao hơn người thật như 8 pho tượng Kim Cương và Hộ Pháp, cao chừng 3 m, trang nghiêm phúc hậu. 

Phần lớn các tượng này đều được coi là có niên đại cuối thế kỷ 18. Một số tượng khác được tạc vào giữa thế kỷ 19. Hệ thống tượng ở chùa Tây Phương gồm:

• Bộ tượng Di-đà Tam Tôn: gồm tượng đức Phật A-di-đà, đứng hai bên là Quan Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát.
• Tượng Tuyết Sơn miêu tả đức Phật Thích ca trong thời kỳ tu khổ hạnh: mỗi ngày ăn một hạt kê, một hạt vừng, tự hành xác để vươn lên thế giới tinh thần sáng láng. Tượng màu đen thẫm khoác áo cà sa mỏng, tay chân gầy khẳng khiu, xương nổi lên trước ngực. Toàn bộ cơ thể chìm trong suy tưởng, mắt trũng sâu, hướng về nội tâm.
• Hai bên tượng Tuyết Sơn có tượng A Nan và Ca Diếp đứng hầu.
• Tượng đức Phật Di lặc tượng trưng cho vị Phật của thế giới cực lạc tương lai. Người mập mạp, ngồi hơi ngả về phía sau, toàn thân toát ra sự thỏa mãn, sung sướng.
• Tượng Văn thù Bồ Tát: đứng chắp tay, chân đi đất, các ngón chân bấm móng xuống mặt bệ.
• Tượng Phổ Hiền Bồ Tát: chắp tay trước ngực, khuôn mặt sáng rộng nổi lên trên tấm thân phủ đầy y phục.
• Tượng Bát bộ Kim Cương, thể hiện trình độ rất cao về nghệ thuật lắp ghép gỗ và cách bố cục, chuyển động của một thân thể mang giáp trụ trong các thế võ.
• Mười sáu pho tượng Tổ với phong cách hiện thực: Đó là Ưu-ba-cầu-đa, Đê-đa-ca, Di-trà-ca, Bà-tu-mật, Phật-đà Nan-đề, Phục-đa-mật-đa, Hiếp Tôn giả, Thương Na Hòa Tu, Mã Minh, Ca-tỳ-ma-la, Long Thụ Tôn giả, La-hầu-la-đa, Tăng-già Nan-đề, Già-gia-xá-đa, Cưu-ma-la-đa, Chà-dạ-đa. Theo một danh sách tên các nhân vật được tạc tượng trong một tài liệu còn lưu truyền ở chùa thì đây là tượng các vị tổ Ấn Độ trong quan niệm của Thiền tông Trung Quốc.

Mười sáu vị tổ người đứng kẻ ngồi, pho thì ngước mặt lên trời chỉ vào mây khói, pho thì hững hờ với ngoại vật, tì cằm trên đầu gối nhếch môi cười một mình nửa tinh nghịch nửa mỉa mai, có pho vẻ mặt hân hoan tươi tắn, khổ người đầy đặn tròn trĩnh, pho khác có vẻ mặt đăm chiêu lạ thường, lại có pho như đang đắn đo phân bua hay đang thì thầm trò chuyện cùng ai.

Tượng La Hầu La đúng là chân dung một cụ già Việt Nam, thân hình gầy gò, mặt dài, nhỏ, gò má cao, môi mỏng vừa phải. Chưa thấy pho tượng nào diễn tả y phục một cách hiện thực mà lại đẹp đến như thế. Dáng điệu một tay cầm gậy, một tay để trên gối rất thoải mái, đôi bàn tay trông thấy rõ từng đốt xương bên trong. Những người thợ mộc của làng nghề mộc truyền thốngChàng Sơnđã là tác giả của những kiệt tác tuyệt vời ấy của nền mỹ thuật Việt Nam.

Chùa Tây Phương đã là một công trình kiến trúc tôn giáo đặc sắc tiêu biểu cho mỹ thuật Việt Nam thời Hậu Lê (thế kỷ 17-18).

Liên kết ngoài

1. ^ Vài nét về Chùa Tây Phương
2. ^ Chùa Tây Phương

• Chùa Việt Nam
• Thư viện Hoa Sen
• Thư viện ảnh chùa trên trang web tỉnh Hà Tây cũ
• Chùa Tây Phương (Sùng Phúc Tự)
• Giám sát công tác bảo vệ và phát huy giá trị di tích chùa Tây Phương

Đường lên chùa Tây Phương

La Hán cười chùa Tây Phương

Một trong 18 vị La Hán chùa Tây Phương

Thay Pagoda 3 in Vietnam

Thay Pagoda 2 in Vietnam

Thay Pagoda 1 in Vietnam

View From Sai Moutain in Vietnam

Ban Co mountain in Vietnam

Ban Co's top in Vietnam

Linh Ung Pagoda 3 in Vietnam

Linh Ung Pagoda 2 in Vietnam

Linh Ung pagoda in Vietnam

Han river bridge at night in Vietnam

Cham island beach in Vietnam

Cham Island 3 in Vietnam

Huong Fishing Village In Cham Islands in Vietnam

Cham Island 6 in Vietnam

Fishing Village Cham Island in Vietnam

Hoi An market view from Cam Nam Island in Vietnam

Hoi An At Night 1 in Vietnam

Hoi An Street At Noon Time in Vietnam

Hoi An old town in Vietnam

Phuc Kien Assembly In Hoi An 2 in Vietnam

Phuc Kien Assembly In Hoi An 1 in Vietnam

Hoi An seashore in Vietnam

The Border Bettween Cambodia And Vietnam in Vietnam

Mekong delta vietnam in Vietnam

Mosque In Cham Ethnic Village in Vietnam

Chau Doc Vietnam in Vietnam

Mekong Delta Dong Phu in Vietnam

Cuchi in Vietnam

Cho Vuon Chuoi market, Ho Chi Minh City, Vietnam in Vietnam

Square in front of Ho Chi Minh City Hall in Vietnam

Benthanh market in Vietnam

Remember Hotel Hochiminh in Vietnam

Roundabout on Pham Ngu Lao, Ho Chi Minh City, Vietnam in Vietnam

In Vietnam, State 'Friends' You

By JAMES HOOKWAY

With its social-networking site, Vietnam aims to attract youth, such as these students in a Hanoi Internet cafe

HANOI—The Internet poses a challenge for authoritarian regimes around the world. 

But Vietnam's leaders think they have figured out a new way to tame it—by launching their own, Communist-friendly answer to popular social-networking sites like Facebook.

It's called go.vn, and state-owned Vietnam Multimedia Corp. launched a trial version on revolutionary hero Ho Chi Minh's birthday, May 19.
A full version is due to go up at the end of the year.
Many of its features will be familiar to anybody versed in tagging, poking and defriending: People can post photos, link to friends and ping messages back and forth online.
The catch is that users have to submit their full names and government-issued identity numbers before they can access the site.
Security services monitor websites in Vietnam, whose authoritarian, one-party dictatorship treats dissidents ruthlessly.
The site marks a shift in tactics for Hanoi's Politburo members, who have more typically shut down parts of the Web that rubbed them the wrong way.
Over the past year, authorities have jailed dissident bloggers and tried blocking Facebook Inc.'s flagship site to stop subversive thoughts from spreading online.
Blogging recently on the site, Vietnam's Minister for Information and Communications, Le Doan Hop, described it as a "trustworthy" alternative to foreign sites.
"We're ready for clean competition," he wrote, exhorting Vietnam's teenagers to visit go.vn in search of "culture, values and benefits."
But early articles on the lives of revolutionary hero Ho Chi Minh and a brace of famous generals didn't set the Internet ablaze.
To keep the site from going the way of Vietnam's old, Soviet-inspired five-year plans, its webmasters are attempting to spice things up.
Working from offices that prominently feature a bust of Uncle Ho, as Vietnam's founding president is fondly known here, some 400 people with an average age of 26 iron out bugs in the site's software and add content, says Phan Anh Tuan, vice-director at Vietnam Multimedia's online unit.
The team has added online English tests and several state-approved videogames, including a violent multiplayer contest featuring a band of militants bent on stopping the spread of global capitalism.
The stream of news on the home page recently included an item on local beauty queens, news of a South Carolina fisherman who caught a fish that had human-like teeth, and word that British intelligence services once experimented with semen as an invisible ink.
Mr. Hop, the information minister, predicted go.vn will sign up more than 40 million people— about half the country's 85 million people—by 2015.
But gaining the approval of Vietnam's young and increasingly tech-savvy population won't be easy.
Entire streets in Hanoi are packed with tiny stores where technicians armed with soldering irons and toothpicks break open Apple Inc.'s iPhones and other devices to let their owners use any phone network they like.
Statistics from Google Inc. show that more searches containing the world "crack"—a term closely associated with hacking into protected software—originated in Vietnam than in any other country.
Some Vietnamese have figured out how to skirt the Facebook ban by using proxy servers or tinkering with their computer settings.
Others have launched online campaigns to boycott local Web sites such as go.vn despite its ongoing makeover.
"Make 'go' go away," one person wrote in an online message.
Many Vietnamese shrug when queried about go.vn.
"I didn't even know it existed," says Pham Thanh Cong, a fourth-year physics student at Hanoi Polytechnic as he waits his turn to play an online shoot-'em-up game at a street-side Internet café.
It is users like Mr. Cong that go.vn wants to woo.
Vietnam Multimedia's Mr. Tuan says he hopes the site will gain a mass following among the country's hordes of videogame enthusiasts by offering cheap, easy access to some of their favorite games.
"This is a solid base for us," says Mr. Tuan, who is himself 33 years old.
Vietnam's bid to create a government-friendly Web portal points to its discomfort with the speed at which the Internet is outflanking heavily censored media like television and newspapers here.
Vietnam recorded 26 million users in August—up 18% from the same month last year and one of the fastest growth rates in the developing world.
In March, security engineers at Google and computer security company McAfee Inc. reported they had discovered malicious software apparently used to spy on dissidents and disable their websites.
Vietnam's government has denied orchestrating any cyberattacks, and didn't respond to requests for comment on the Facebook ban.
Facebook said at the time that "we would be very disappointed if users in any country were to have trouble accessing Facebook."
Government officials have described Vietnam's Facebook-killer as the country's biggest online investment yet, although they won't say exactly how much has been spent—or how many people have logged in to have a look.
Mr. Tuan is also hoping to get feedback from some of those users about how to improve the site.
But word of what people really think might trickle through a little slower than he might wish.
"There's not been much response so far," Mr. Tuan says.